කොළඹ – මැදපෙරදිග යුද ගැටුම් හමුවේ ශ්රී ලංකාව බොරතෙල් බැරලයක් සඳහා ඇමරිකානු ඩොලර් 286ක් වැනි අතිවිශාල මුදලක් ගෙවා ඇති බවට පැතිර යන පුවතත් සමඟ මෙරට බලශක්ති ක්ෂේත්රය තුළ දැඩි උණුසුම් තත්ත්වයක් නිර්මාණය වී තිබේ.
පුවතේ ආරම්භය: HSBC ප්රධානියාගේ ප්රකාශය
පසුගිය අඟහරුවාදා හොංකොං හි පැවැති ආයෝජන සමුළුවකදී HSBC බැංකුවේ ප්රධාන විධායක නිලධාරී ජෝර්ජ් එල්හෙඩරි (Georges Elhedery) කළ ප්රකාශයක් මෙම ආන්දෝලනයට මුල් විය. ඔහු පෙන්වා දුන්නේ ලෝක වෙළඳපොළේ බොරතෙල් මිල (Benchmark price) ඩොලර් 110 සීමාවේ පැවතුණද, රක්ෂණ සහ ප්රවාහන ගාස්තු ඉහළ යාම නිසා ඇතැම් ආසියානු රටවලට තෙල් ලැබෙන විට එහි මිල බෙහෙවින් ඉහළ යන බවයි. එහිදී ඔහු උදාහරණයක් ලෙස සඳහන් කළේ ශ්රී ලංකාවට බොරතෙල් බැරලයක් ඩොලර් 286ක මිලකට ලැබී ඇති බව තමාට අසන්නට ලැබුණු බවයි.
ලංකා ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාවේ (CPC) නිල පිළිතුර
මෙම ප්රකාශයත් සමඟ වහාම ක්රියාත්මක වූ CPC ආයතනය ඊයේ (අප්රේල් 16) නිල නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් එම පුවත සම්පූර්ණයෙන්ම අසත්ය බව ප්රකාශ කළේය. එහිදී ඔවුන් පෙන්වා දුන් කරුණු කිහිපයකි:
- සත්ය මිල ගණන්: මෑතකදී ඇණවුම් කළ තෙල් නැව් සඳහා ගෙවා ඇති මිල ගණන් බැරලයකට ඩොලර් 71.99 සිට 113.29 දක්වා අගයක පවතින බව CPC පවසයි.
- අසත්ය වාර්තා: ඩොලර් 286ක මිලක් කිසිදු අවස්ථාවක ගෙවා නැති බවත්, එවැනි ප්රකාශ මගින් මහජනයා නොමඟ යන බවත් ඔවුන් අවධාරණය කළේය.
- නැව් පැමිණීම: මැදපෙරදිග ගැටුම් ආරම්භ වූ පසු මෙරටට එන පළමු බොරතෙල් නැව (මෙට්රික් ටොන් 97,500ක් සහිත) අද, අප්රේල් 17 වනදා මෙරටට ළඟා වීමට නියමිතය.
සත්ය තොරතුරු විශ්ලේෂණය (Fact Analysis)
මෙම පරස්පර විරෝධී ප්රකාශ දෙස බැලීමේදී කරුණු කිහිපයක් පැහැදිලි වෙයි:
- HSBC ප්රකාශයේ පදනම: HSBC ප්රධානියා මෙහිදී අදහස් කළේ වෙළඳපොළ මිලට වඩා "දොරකඩටම ලැබෙන මිල" (Door-to-door price) වැඩි බවයි. රතු මුහුදේ පවතින අවදානම නිසා රක්ෂණ වාරික 0.25% සිට 5% දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති අතර, ප්රවාහන ගාස්තු බැරලයකට ඩොලර් 30-40 කින් වැඩි වී තිබේ. ඔහු සඳහන් කළ ඩොලර් 286 අගය නිල දත්තයක් නොව "තමාට අසන්නට ලැබුණු" (highest I’ve heard) අගයක් බව ඔහු පැහැදිලිවම පවසා ඇත.
- CPC ස්ථාවරය: ලංකාවට බොරතෙල් ආනයනය කරන එකම ආයතනය CPC බැවින්, ඔවුන් පවසන පරිදි බැරලයකට ඩොලර් 114 කට වඩා ගෙවා නැති බව තහවුරු වුවහොත් HSBC ප්රකාශය හුදෙක් අතිශයෝක්තියක් පමණි.
- ආර්ථික බලපෑම: පුවත කුමක් වුවත්, පසුගිය මාර්තු 21 වනදා සිදු කළ විශාල මිල සංශෝධනයෙන් පසු (පෙට්රල් 92 රු. 398 දක්වා) ජනතාව දැඩි පීඩනයකින් පසුවෙයි. ඩොලර් 286 වැනි මිලක් ගෙවීමට සිදු වුවහොත් එය මෙරට ආර්ථිකයට ඔරොත්තු නොදෙන බව ආර්ථික විශේෂඥයන්ගේ මතයයි.
නිගමනය
දැනට පවතින නිල දත්ත අනුව ශ්රී ලංකාව ඩොලර් 286ක් ගෙවා නැත. කෙසේ වෙතත්, මැදපෙරදිග ගැටුම් දිගුකාලීන වුවහොත් ප්රවාහන සහ රක්ෂණ ගාස්තු නිසා තෙල් මිල ඉදිරියේදී තවදුරටත් ඉහළ යාමේ අවදානමක් පවතී.
වාර්තා කළේ: ඉදිරිපෙළ පුවත් විමර්ශන ඒකකය
