ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය සහ ඉරානය අතර පවතින රාජ්ය තාන්ත්රික සාකච්ඡා බිඳ වැටීමත් සමඟ අද (අප්රේල් 27) ලෝක වෙළඳපොළේ බොරතෙල් මිල පසුගිය සති තුනක කාලය තුළ වාර්තා වූ ඉහළම අගය දක්වා ඉහළ ගොස් තිබේ. මෙම තත්ත්වය ශ්රී ලංකාවේ ඉදිරි ඉන්ධන මිල සංශෝධනයන් කෙරෙහි දැඩි බලපෑමක් එල්ල කරනු ඇතැයි ආර්ථික විශ්ලේෂකයෝ අනතුරු අඟවති.
ගෝලීය තත්ත්වය
පසුගිය සති අන්තයේ පකිස්ථානයේ පැවැත්වීමට නියමිතව තිබූ සාම සාකච්ඡා අත්හිටුවීමට ඇමරිකානු නිලධාරීන් තීරණය කිරීමත් සමඟ මැදපෙරදිග කලාපයේ උණුසුම් තත්ත්වයක් නිර්මාණය වී ඇත. මේ හේතුවෙන්:
- බ්රෙන්ට් (Brent) බොරතෙල් මිල 2.5% කින් ඉහළ ගොස් බැරලයක මිල ඇමරිකානු ඩොලර් 108 දක්වා වර්ධනය වී තිබේ.
- WTI බොරතෙල් මිල 2.2% කින් ඉහළ ගොස් බැරලයක් ඩොලර් 96.4 ක් ලෙස සටහන් විය.
ගෝලීය තෙල් සැපයුමෙන් පහෙන් එකක් ගමන් කරන හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය හරහා සිදුවන ප්රවාහන කටයුතු අවහිර වීමේ අවදානමක් පවතින බවට ඉරානය අනතුරු අඟවා තිබීම මිල ඉහළ යාමට ප්රධාන හේතුව වී ඇත.
ශ්රී ලංකාවට වන බලපෑම
ලෝක වෙළඳපොළේ මිල ඉහළ යාම හේතුවෙන් 2026 වසරේ ශ්රී ලංකාවේ ඉන්ධන ආනයන වියදම සැලකිය යුතු ලෙස ඉහළ යනු ඇතැයි ශ්රී ලංකා මහ බැංකුව (CBSL) පුරෝකථනය කර ඇත.
- මිල සංශෝධනය: ශ්රී ලංකාවේ ක්රියාත්මක පිරිවැය මත පදනම් වූ මිල සූත්රය අනුව, මැයි මස මුලදී සිදුකිරීමට නියමිත මිල සංශෝධනයේදී ඉන්ධන මිල ඉහළ දැමීමට රජයට සිදුවනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.
- වර්තමාන මිල ගණන්: අප්රේල් මාසයේ දැනට පවතින වෙළඳපොළ මිල ගණන් අනුව ඔක්ටේන් 92 පෙට්රල් ලීටරයක් රු. 398 ක් සහ ඔක්ටේන් 95 පෙට්රල් ලීටරයක් රු. 455 ක් ලෙස සටහන් වේ. කෙසේ වෙතත්, ලෝක වෙළඳපොළේ පවතින අවිනිශ්චිතතාවය හමුවේ මෙම මිල ගණන් තවදුරටත් ඉහළ යා හැක.
ඉන්ධන මිල දර්ශකය (අප්රේල් 27 වන විට)
|
ඉන්ධන වර්ගය |
පවතින මිල (ලීටරයක් - රු.) |
ලෝක වෙළඳපොළ ප්රවණතාවය |
|---|---|---|
|
පෙට්රල් 92 (Petrol 92) |
398.00 |
ඉහළට ↑ |
|
පෙට්රල් 95 (Petrol 95) |
455.00 |
ඉහළට ↑ |
|
ඔටෝ ඩීසල් (Auto Diesel) |
382.00 |
ස්ථාවර / ඉහළට |
|
සුපිරි ඩීසල් (Super Diesel) |
600.00 |
පවතින ඉන්ධන අර්බුදය හමුවේ රජය විසින් පොදු ප්රවාහනය දිරිමත් කිරීමටත්, රාජ්ය අංශයේ සේවාවන් හැකිතාක් මාර්ගගත ක්රමයට (Online) පවත්වා ගැනීමටත් නව මාර්ගෝපදේශ නිකුත් කර තිබේ. මැදපෙරදිග ගැටුම් සමනය නොවුණහොත්, වසරේ ඉදිරි මාස කිහිපය තුළ ඉන්ධන මිල තවදුරටත් ඉහළ යා හැකි බව ජාත්යන්තර මූල්ය ආයතන පවසයි.
