අබුඩාබි (2026 අප්රේල් 28): ලොව ප්රධානතම තෙල් අපනයනය කරන රටවල සංවිධානය වන 'ඔපෙක්' (OPEC) සහ 'ඔපෙක් ප්ලස්' (OPEC+) සන්ධානයෙන් ඉවත් වීමට එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්යය තීරණය කර තිබේ. මෙම තීරණය 2026 මැයි 1 වනදා සිට ක්රියාත්මක වීමට නියමිත බව එම රටේ බලශක්ති අමාත්යාංශය නිල වශයෙන් නිවේදනය කළේය.
ඉවත් වීමට හේතුව
එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්යය සඳහන් කරන්නේ මෙය තම රටේ දිගුකාලීන ආර්ථික සහ උපායමාර්ගික දැක්මට අනුව ගත් තීරණයක් බවයි.
- නිෂ්පාදන නිදහස: ඔපෙක් සංවිධානයේ සීමාවලින් (Quotas) බැහැරව තමන්ට රුචි පරිදි තෙල් නිෂ්පාදනය ඉහළ නැංවීමට මෙයින් අවස්ථාව ලැබේ.
- ධාරිතාව වැඩි කිරීම: දිනකට බොරතෙල් බැරල් මිලියන 5ක් දක්වා නිෂ්පාදනය වැඩි කිරීමේ අරමුණින් ඔවුන් මෙම පියවර ගෙන ඇත.
විය හැකි බලපෑම්
- ඔපෙක් සංවිධානය දුර්වල වීම: සෞදි අරාබියට පසුව සංවිධානයේ ප්රබලම සාමාජිකයෙකු වූ එමීර් රාජ්යය ඉවත් වීම නිසා ඔපෙක් සංවිධානයේ තීරණ ගැනීමේ බලය සහ එකමුතුකම සැලකිය යුතු ලෙස බිඳ වැටෙනු ඇත.
- තෙල් මිල උච්චාවචනය: දැනට පවතින ඉරාන-ඊශ්රායල යුදමය තත්ත්වය සහ හෝමුස් සමුද්ර සන්ධියේ (Strait of Hormuz) අවහිරතා හේතුවෙන් දැනටමත් තෙල් මිල ඉහළ ගොස් ඇත (බැරලයක් ඩොලර් 111ක් පමණ). එහෙත් දිගුකාලීනව එමීර් රාජ්යය වැඩිපුර තෙල් වෙළඳපොළට මුදා හැරීමෙන් මිල යම් මට්ටමකට අඩු වීමේ ඉඩක් පවතී.
- ශ්රී ලංකාවට බලපෑම: ඛනිජ තෙල් ආනයනය මත බෙහෙවින් යැපෙන ශ්රී ලංකාව වැනි රටවලට, ගෝලීය තෙල් මිලෙහි ඇති වන ඕනෑම අස්ථාවරත්වයක් සෘජුවම බලපායි. ඉදිරි මාසවලදී ලෝක වෙළඳපොළේ තෙල් මිලෙහි සිදුවන වෙනස්වීම් අනුව මෙරට ඉන්ධන මිල කෙරෙහි ද මෙහි බලපෑම දැකගත හැකි වනු ඇත.
සටහන: ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් ද මෙම තීරණය සම්බන්ධයෙන් සිය ප්රසාදය පළ කර ඇති අතර, ඔපෙක් සංවිධානය විසින් කෘතිමව තෙල් මිල පාලනය කිරීම මෙයින් නතර වනු ඇතැයි ඔහු විශ්වාසය පළ කරයි.
